Gezond op reis

Of je nu een verre rondreis maakt, een stedentrip in Europa plant of gewoon lekker op vakantie gaat, gezond blijven is belangrijk. Tijdens het reizen kom je in aanraking met andere eetgewoonten, een ander klimaat, mogelijk tropische ziekten en soms minder goede hygiënische omstandigheden. Een goede voorbereiding en een paar eenvoudige voorzorgsmaatregelen kunnen veel gezondheidsproblemen voorkomen. Op deze pagina lees je hoe je gezond op reis gaat én gezond weer thuiskomt.

Een goede reis begint thuis. Controleer voor vertrek welke vaccinaties je nodig hebt voor het land van bestemming. Voor sommige landen zijn inentingen verplicht, voor andere landen wordt het sterk aangeraden. Dit kun je nagaan bij je huisarts, de GGD of een gespecialiseerde reisvaccinatiekliniek. Regel dit op tijd, sommige vaccinaties hebben meerdere doses nodig.

Daarnaast is het verstandig om een kleine reisapotheek samen te stellen. Denk aan middelen tegen diarree, pijnstillers, pleisters, een thermometer, insectenwerend middel en zonnebrandcrème. Gebruik je medicijnen op recept, neem dan genoeg mee voor de hele reis, plus een extra voorraadje voor noodgevallen. Vraag bij de apotheek om een medicijnpaspoort, vooral als je medicijnen meeneemt die onder de opiumwet vallen.

Kijk ook naar je reisverzekering: zijn medische kosten en eventuele repatriëring goed verzekerd? In sommige landen kunnen ziekenhuisrekeningen flink oplopen.

Eenmaal op reis draait alles om een beetje opletten. Goede handhygiëne is essentieel, zeker in gebieden waar het warm en vochtig is. Was je handen regelmatig of gebruik een desinfecterende gel. Let ook op wat je eet: kies liever voor vers bereid, goed doorbakken of gekookt voedsel en wees voorzichtig met rauw vlees, vis of ongepasteuriseerde melkproducten. In sommige landen kun je beter geen kraanwater drinken. Kies dan voor flessenwater en gebruik dit ook om je tanden te poetsen.

Zon en hitte kunnen sneller schade aanrichten dan je denkt. Bescherm jezelf met een pet of hoed, smeer je regelmatig in met een zonnebrandmiddel met hoge beschermingsfactor en drink voldoende water. Uitdroging en zonnesteek liggen op de loer, zeker bij actieve vakanties of reizen met jonge kinderen.

In veel tropische gebieden komen muggen voor die ziekten als malaria, dengue of zika kunnen overbrengen. Slaap waar nodig onder een klamboe, draag bedekkende kleding in de avonduren en gebruik insectenspray met DEET.

Reizigersdiarree is een van de meest voorkomende klachten onder vakantiegangers. Het wordt vaak veroorzaakt door bacteriën in voedsel of water. Hoewel het meestal vanzelf overgaat, helpt het om goed te drinken en eventueel een middel tegen diarree of ORS te gebruiken. Bij koorts of bloederige diarree is medische hulp nodig.

Jetlag is een ander bekend probleem, vooral bij verre reizen met tijdsverschil. Probeer al tijdens de vlucht aan het nieuwe ritme te wennen door je eet- en slaaptijden aan te passen. Bij aankomst helpt het om zoveel mogelijk daglicht op te zoeken.

Ga je naar een gebied op grote hoogte, dan kun je te maken krijgen met hoogteziekte. Dit ontstaat door een tekort aan zuurstof. Klachten zijn onder andere hoofdpijn, misselijkheid en vermoeidheid. Klim rustig, neem tijd om te acclimatiseren en raadpleeg een arts als de klachten ernstig zijn.

Gezond weer thuis aankomen is het doel. Maar houd in de weken na thuiskomst je gezondheid nog even in de gaten, vooral als je in een tropisch of risicogebied bent geweest. Koorts, huiduitslag, diarree of andere onverklaarbare klachten kunnen duiden op een infectieziekte. Neem bij twijfel altijd contact op met je huisarts en geef duidelijk aan waar je bent geweest.

Een lange reis kan ook een impact hebben op je algemene conditie. Een routinecontrole na terugkeer, zeker na een verblijf in risicogebieden, kan geen kwaad.